Przedszkole Miejskie nr 8 w Dębicy

Dlaczego warto czytać dzieciom?  Cz.1

Czy w obecnych czasach książka dla dziecka może być konkurencją wobec tak atrakcyjnych mediów jak komputer czy telewizor? Może, ale pod warunkiem, że będą ją czytali dziecku rodzice, dziadkowie oraz nauczyciele. Dziecko, któremu czytano od wczesnego dzieciństwa, które czytanie kojarzyło zawsze z przyjemnością, a nie ze szkolnym przymusem, pozostanie czytelnikiem na całe życie, a czas spędzony na czytaniu jest czasem wartościowym. Proponuje się, by czytać już noworodkom, a niektórzy psychologowie są zdania, że można czytać dziecku, kiedy jest jeszcze w łonie matki. Kiedy czytamy niemowlęciu, nie jest ważne, co czytamy. Ważne jest wzięcie maluszka w ramiona, przytulenie, brzmienie głosu, bliskość między rodzicem a dzieckiem, budowanie poczucia bezpieczeństwa i miłości. Przedszkolakom czytajmy wierszyki, krótkie bajeczki. Nie przestawajmy czytać dzieciom, które potrafią już czytać same, niech to jednak nie będą lektury szkolne, które rodzice czytają wówczas niejako „za dziecko”. Warto czytać głośno także nastolatkom. Czytajmy dzieciom chorym
i dzieciom niepełnosprawnym. Głośne czytanie może być znakomitym elementem rehabilitacji. Wykorzystajmy zimowe wieczory, by spędzić je z dziećmi na wspólnym czytaniu, bo dzięki niemu mamy szansę wychować mądry naród. Rola książki w kształtowaniu osobowości dziecka. W ostatnim czasie dużo mówi się o potrzebie czytania dzieciom książek. W dobie telewizyjnych kreskówek i gier komputerowych zapomina się, że słuchanie bajek:
· sprawia dziecku ogromną radość,
· rozwija wyobraźnię,
· bogaci zasób słownictwa,
· wzbogaca sferę przeżyć,
· pozwala obcować z żywym człowiekiem,
· dzielić się swoimi spostrzeżeniami i przeżyciami,
· zadawać pytania i uzyskiwać na nie odpowiedzi.
Coraz większy wpływ na dzieci ma treść oglądanych przez nie bajek
i innych programów telewizyjnych. Obecnie często zdarza się, że rodzice rzadko mają okazję usiąść z dzieckiem i wspólnie poczytać książkę lub obejrzeć jakiś program. Dzieci spontanicznie oglądają sceny przeznaczone wyłącznie dla widzów dorosłych. A i niektóre bajki zawierają wiele przemocy, zła, zupełnie pozbawiając tym samym wartości wychowawczych. Dzieci często przejmują od swoich bajkowych bohaterów negatywne sposoby postępowania. Seriale animowane dla dzieci nie tylko zachęcają do przemocy, ale wzbudzają grozę, podobnie jak horrory dla dorosłych. Stąd częste nocne koszmary, wyładowania agresji. Telewizyjne medium wyparło książkę, prasę, bezpośrednie kontakty rodziców z dziećmi, wspólne spacery czy wyprawy do kina. Często zdarza się, że telewizja reguluje harmonogram życia rodzinnego. Należy ustalić więc pewne normy i reguły oglądania telewizji, wyselekcjonować te programy, które są bezpośrednio adresowane do dzieci w danym wieku, z uwzględnieniem ich psychiki. Telewizja dostarcza na pewno wiele pożytecznych informacji, nie można pozbawić dziecka jej oglądania. Jednak to, ile czasu spędza ono przed ekranem, jakie programy ogląda i o jakiej porze, zależy od rodziców. Intensywny rozwój dziecka przypada na wiek przedszkolny. Sposoby oddziaływania na dzieci w tym czasie, kształtowane nawyki, umiejętności i zdobywana wiedza, często się utrwalają i ujawniają
w postawach człowieka dorosłego. Warto poświecić czas na czytanie dziecku bo, jak powiedział Jan Brzechwa: „Przez odpowiednią literaturę kształtuje się smak przyszłego czytelnika, a właśnie chęć korzystania
z książek jest miarą powodzenia w nauce i w życiu dorosłym”. Nie zapominajmy więc o literaturze. Literatura może być uznana za jedną
z dziedzin sztuki, która oddziaływuje wszechstronnie na osobowość dziecka, z tego powodu książkę możemy postawić w rzędzie środków wychowawczych, które pomagają w poznaniu świata, kształtują poglądy, zapatrywania, wpływają na wybory form postępowania. Umiejętnie dobrana do wieku dziecka lektura ma szansę, wpływając na indywidualny rozwój, wzmocnić to, co w młodym człowieku najlepsze, może rozwinąć wyobraźnię, wewnętrzne przeżycia i wzbogacić krąg doświadczeń życiowych. Teksty literackie, szczególnie te o walorach społeczno – moralnych, spełniają w procesie wychowania niezmiernie ważną rolę. Książka- uczy, bawi, wychowuje, przekazuje czytelnikowi to co piękne, ciekawe, fascynujące. Może także wzmocnić działanie wielu metod wychowawczych stosowanych w domu rodzinnym, czy w szkole. Pamiętajmy, że : „Książka nie przeczytana w dzieciństwie jest bezpowrotnie stracona jako bardzo istotny czynnik rozwoju uczuć, wyobraźni, intelektu i moralności”, H.Skrobiszewska.
A oto kilka mądrości życiowych:
· Czytanie powinno się dziecku zawsze kojarzyć z radością, nigdy z przymusem, karą czy nudą.
· Nikt nie rodzi się czytelnikiem. Czytelnika trzeba wychować.
· Naród, który mało czyta, mało wie. Naród, który mało wie, podejmuje złe decyzje – w domu, na rynku, przy urnach wyborczych. Te decyzje odbijają się na całym narodzie.
· Bez względu na to ile masz zajęć, najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić dla przyszłości swojego dziecka, oprócz okazywania mu miłości przez przytulanie, jest codzienne głośne czytanie oraz radykalne ograniczenie telewizji.
Głośne czytanie małym dzieciom przynosi im wiele korzyści na każdym etapie rozwoju. Książki są dla najmłodszych źródłem nowych doświadczeń językowych – ubogacają tak bierny (rozumienie) jak
i czynny (mowa) słownik dziecka, poszerzając wiedzę o świecie
i pomagając w ten sposób odnosić sukcesy w przedszkolu i w szkole. Czytanie pomaga także w przezwyciężaniu dysleksji. Głośne czytanie kilkulatkowi:
· rozbudza w nim ciekawość świata,
· pozwala wraz z bohaterami opowiadań przeżywać niezwykłe przygody,
· rozwijają wrażliwą wyobraźnię dziecka,
· uczy myślenia i poprawia koncentrację uwagi,
· jako forma wspólnego spędzania czasu pogłębia więzi łączące rodziców i dzieci,
· zapewnia emocjonalny rozwój dziecka,
· wzmacnia poczucie własnej wartości dziecka,
· pomaga zrozumieć siebie i innych,
· uczy wartości moralnych,
· pomaga rodzicom w osiąganiu sukcesów wychowawczych,
· kształtuje nawyk czytania i zdobywania wiedzy na całe życie,
· zapobiega uzależnieniu od telewizji i komputera, będąc źródłem atrakcyjnego sposobu na spędzenie czasu.
Wspólne czytanie z nastolatkiem pomoże mu pokonać wiele problemów związanych z okresem dorastania, zawsze będąc okazją do rozmowy
o nich z najbliższymi.
Zastanawiając się nad tym, czym powinna charakteryzować się lektura odpowiednia dla najmłodszych, warto wziąć pod uwagę czy wybrana książka:
· jest ciekawa dla dziecka,
· jest napisana lub tłumaczona poprawną i ładną polszczyzną – język jakim jest ona napisana jest przez dziecko przyswajany jako wzór mowy,
· treść i ilustracje są dostosowane do wrażliwości dziecka,
· promuje pozytywne wzorce postępowania,
· uczy szacunku wobec dziecka, ludzi, innych istot, prawa,
· buduje pozytywny stosunek do świata oraz wiarę w siebie.
Książki, które czytamy najmłodszym mają duży wpływ na kształtowanie się ich obrazu świata oraz budowanie własnego ja. Ważne więc, by książka była sprzymierzeńcem rodziców i nauczycieli w ich wychowawczej pracy, wspierała a czasem pomagała także rozwiązywać trudne problemy.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Wybrała: Barbara Ferenc